Menselijkerwijs bijna ondraaglijk

‘Pfeijffer loopt in Genua rond met een lange mantel, hoed en wandelstok, alsof hij zich iedere ochtend nadrukkelijk als ‘de grote schrijver’ verkleedt.’ ‘Dan ben je wel héél erg in jezelf gaan geloven.’ ‘Hij is eigenlijk de hele dag verkleed als schrijver.’

Een bite uit de Dik Voormekaar Podcast, uit een bepaalde aflevering die ook uit een andere aflevering had kunnen komen. Een gevolg als je uit een regio komt waar er veel meer geluld dan gepoetst wordt. De podcast draait in herhaling als white noise om verhalen uit de jaren 90, het boven het hoofd houden van letterlijk en minder letterlijk terugkerende personen en het zich distantiëren van alles wat lijkt op ‘in jezelf gaan geloven’. Uit de keuken van Johan Derksen mag dat geen verrassing zijn en het terechte devies is: als je niet tot de doelgroep behoort, doe je voordeel met die informatie. Na twee seizoenen heb ik dat opgevolgd, niet alleen vanwege de alzheimeriaanse herhalingen, wat ik jammer vond, want Michel van Egmond heeft een zachte voet voor het menselijk tekort. Het boek Kieft was daarom ook geslaagd. Onder anderen Arnon Grunberg is het met me eens. Mijn bewondering stopt daar niet, want met dit boek en eerder Gijp bewees hij mensen die niet lazen aan het boek te krijgen. Dat de literaire elite daar van alles van vond, vind ik eerder prijzenswaardig dan bewijs voor een gebrek aan kwaliteit. Wat dat ook moge zijn. Daarna kwamen boeken over zijn andere vrienden: Derksen, Rob Jansen en nog een keer Kieft. Tussendoor twee boeken over Voetbal Inside.

‘Als je me vraagt naar het trotste kenmerk van Amerikanen, dan kies ik (...) het feit dat zij het volk zijn dat de uitdrukking ‘geld maken’ heeft gecreëerd. Geen enkele andere taal of natie had deze woorden ooit eerder gebruikt (...) Amerikanen waren de eersten die begrepen dat rijkdom gecreëerd moet worden. De woorden ‘geld maken’ bevatten de essentie van de menselijke moraal.’ Ayn Rand, de grondlegger van het objectivisme. Ik denk aan deze uitspraak als ik neig mijzelf te verheffen boven een ander, puur omdat iemand iets doet voor geld. In boekhandel Donner deze week gebruikte ik de tekst ook, maar hij werkte niet toen ik het laatste werk van Van Egmond onder ogen kreeg: Dit wordt toch niks. Volgens de omschrijving naast een hilarisch portret van de hoofdrolspelers van de podcast KieftJansenEgmondGijp een nostalgisch stemmende ode aan een voetbalwereld die nu niet meer bestaat. Met op de cover dezelfde vrienden over wie eerder in totaal vijf boeken zijn gemaakt, met gelul over vroeger voor mensen van vroeger. Maar niet de reden waarom Rand niet werkt. De reden daarvoor is het gore lef om een groot kunstenaar op zijn voorkomen uit te lachen die meesterlijke pillen heeft voortgebracht waar de gemiddelde auteur zeer bleekjes bij wegtrekt. Laat staan een patjepeeër die wat lauwe, waterige, eerder in de magnetron opgewarmde brokken serveert aan een kritiekloos publiek. Dat boeken van Ilja Pfeijffer en Michel van Egmond naast elkaar tentoongesteld staan in de winkel, is menselijkerwijs bijna ondraaglijk.